Tarih Bilimi Nedir 8

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin yerı sıra, bu olaylarla alakadar bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut insan-dışı nüansı gözetmeksizin, taraf ve ahit aralığının kestirildiği bir geçmiş ahit dilimde, vesile-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan tarih, rastgele bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her meydanın cemaziyelevvelini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık cemaziyelevveli güfte konusu evetğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara merbut bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları görüş önüne allıkınarak, muhtemel evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan vakaların bir henüz evetşanabilmesi kabil bir muhtemellık olmadığından tabiat bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki kuma katlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (demeı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, yüklem ittihaz suretiyle bili edinme anlamlarında kullanılan lügat, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının yerı sıra çok henüz geniş bir deme gönülğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve hatta yavaş yavaş tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden değişik bir şey bileğildir.[5]