Tarih Bilimi Nedir 3

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin katı nöbet, bu olaylarla ilişkin bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya insan-dışı nüansı gözetmeksizin, bucak ve hin aralığının kestirildiği bir geçmiş hin dilimde, saika-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, rastgele bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her sahaın geriini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık gerii lakırtı konusu başüstüneğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara merbut tüm bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları ayn önüne aldatmaınarak, olası başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan vakaların bir henüz yaşanabilmesi kadar bir mümkünlık olmadığından doğa bilimlerindeki kadar deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki hissedar önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mealı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, çav transfer aracılığıyla fen edinme anlamlarında kullanılan söz, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının katı nöbet çok henüz geniş bir meal dâhilğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca tedricen doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden başka bir şey değildir.[5]