Tarih Bilimi Nedir 2

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin kenarı saf, bu olaylarla alakalı bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut ölümlü-dışı nüansı gözetmeksizin, yer ve bugün aralığının kestirildiği bir geçmiş bugün dilimde, neden-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan gün, herhangi bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her vadiın güzeşteini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık güzeştei gır konusu başüstüneğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara merbut tüm bilgilerin, vakaların vuku bulduğu dönemin şartları dide önüne düzenınarak, kabil başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan vakaların bir daha yaşanabilmesi kabil bir olasılık olmadığından doğa bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki hissedar önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (manaı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, bilgi iktibas yoluyla malumat edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının kenarı saf çok daha geniş bir mana gönülğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta gittikçe doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden farklı bir şey bileğildir.[5]