Tarih Bilimi Nedir 12

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin canipı keşik, bu olaylarla ait bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya kişi-dışı nüansı gözetmeksizin, mevzi ve hengâm aralığının kestirildiği bir geçmiş hengâm dilimde, amil-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, herhangi bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her kayranın evvelini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık evveli güfte konusu başüstüneğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara merbut tüm bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu devrin şartları kaynak önüne alınarak, kabil başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan olayların bir elan yaşanabilmesi gibi bir olasılık olmadığından natür bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki şerik huzurlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mealı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, selen iktibas kanalıyla veri edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının canipı keşik çok elan geniş bir meal dâhilğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta yavaş yavaş natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden diğer bir şey değildir.[5]